Fotoğrafça II

Kim korkar diyaframdan!

Biraz olsun fotoğrafa ilgi duymuşsanız, mutlaka diyafram diye bir şeyden haberiniz vardır. Peki, ama nedir bu diyafram, tam olarak ve ne işe yarar? Fotoğraf kelimesi fotos ve grafi kelimelerinin bir araya gelmesinden oluşmaktadır. Fotos ışık, grafi ise yazı yazmaktır. Bu manada fotoğraf, ışıkla yazı yazmaktır. Fotoğraf çekmek için en gerekli şey de ışıktır. Az ya da çok olsun, fotoğrafın oluşması için ışığa ihtiyacımız vardır. İşte bugün dijital fotoğraf makinelerinde, daha önceki analog makinelerdeki filmin yerini alan sensör dediğimiz algılayıcıların üzerine düşen ışık, fotoğrafik görüntüyü oluşturur. Dışardan gelip fotoğraf makinesinin içine giren ışık miktarı değişken olacaktır. Bu ışık miktarını kontrol edebilmemizi sağlayan bazı mekanizmalar mevcuttur. İşte bunların başında da diyafram sistemi gelir.

Diyafram Sistemi
Diyafram objektifin içinde yer alan ve gelen ışık miktarını ayarlayan bir sistemdir. f ile ifade edilir. f/1 tam bir açıklığı ifade ederken, f/22 gibi bir değer, daire çapının 1/22 sini ifade eder. Yani diyafram değeri rakamsal olarak ne kadar küçükse, o kadar açık bir diyafram değeri, ne kadar küçükse de o kadar kısık bir diyafram değeri vardır.

Diyafram ne işe yarar?

Elbette ki, öncelikle fotoğraf makinesine giren ışığı kontrol edebilmemizi sağlar. Otomatik ayarda fotoğraf çekerken, ışık fazla ise diyafram kısılır, ışık az ise diyafram açılır. Tıpkı gözbebeğimiz gibi. Mekanizma aynı sistemle çalışır. Manüel fotoğraf çekerken ise bu işlemi fotoğrafçının yapması gerekir. Aksi takdirde çektiğimiz fotoğraf ya fazla ışığa maruz kaldığı için çok parlak ve patlamış çıkar, ya da yetersiz ışıktan dolayı karanlık olur. Fotoğrafta bu duruma pozlama denir. Doğru bir pozlama yapmak için ışık ayarlarının iyi hesaplanması gerekir. Diyafram bunu yaparken bize başka bir güzellik daha sunar. Alan derinliği. Bazı fotoğraflara baktığımızda hem öndeki nesnelerin, hem de en arkadaki nesnelerin tamamen net bir şekilde göründüğünü, bazı fotoğraflarda ise belli alanların net, diğer alanların ise bulanık olduğu mutlaka dikkatimizi çekmiştir. İşte buna net alan derinliği denir.

Safranbolu – 2016 – Hasan Koca
Alan derinliği fazla olan bir fotoğraf. Böyle bir görüntü elde etmek için diyaframın kapalı olması gereklidir. Kapalı diyafram değeri genellikle manzara fotoğraflarında tercih edilir. Safranbolu manzarasını gösteren bu fotoğrafta ön taraftaki evler, orta kısımdaki tepe ve en arkadaki dağlar ve bulutlar net bir şekilde görünmektedir. Fotoğrafın diyafram değeri f/11’dir.

Özellikle portre ve detay çekimlerde tercih edilen sığ alan derinliği, fotoğrafta asıl konunun önünde ve arkasında bulunan alandaki görüntüyü bulanıklaştırmamızı sağlar. Geniş alan derinliği ise manzara fotoğrafçılığı, belgesel fotoğrafçılık gibi alanlarda, fotoğrafın kadrajına giren bütün objelerin ve katmanların net görünmesini sağlar.

Köçek – 2016 – Hasan Koca
Alan derinliği sığ olan bir fotoğraf. Köçeğin eli ve zili çok net bir şekilde görünürken, diğer eli ve yüzü bulanık gözükmektedir. Köçeğin arkasındaki kişiler ise tamamen silikleşmiş ve fotoğraftan ayrılmıştır. Böylece hem görüntüde kirlilik oluşturan arka plan fotoğraftan uzaklaştırılmış, hem de ilgi merkezi net olan bölgeye odaklanılmıştır. Böylelikle sadece anlatılmak istenen konu vurgulanmıştır. Fotoğrafın diyafram değeri f/2.8’dir.
Share Button
This entry was posted in Fotoğraf Dersleri, Fotoğraf Hikayesi, Fotoğraf Üzerine and tagged , , , .