ACARLAR LONGOZU

acarlar_dergi

Bu ay sizleri nilüferler diyarı Acarlar Longozu’na götürüyorum.

Bir orman düşünün, bildiğiniz dişbudak, kızılağaç, karaağaç ve söğütlerden oluşuyor. Ama kökleri her mevsim suyun içinde, göğe bakan dallarında irili ufaklı kuşlar ötüşüyor. Bir göl düşünün, içinde yüce ağaçlar yükseliyor. Aralarında kadife ördekler, elmabaş patkalar, bahriler geziyor. Burası Sakarya’daki Acarlar Longozu.

Longoz 3

Burası bir subasar orman, Acarlar Gölü Subasar Ormanı. Göl tabanının yoğun bir ormanla kaplı olduğu, dünyada ender rastlanan bir doğal oluşum. Daha bilimsel bir açıklamayla, ‘Longoz’ olarak da adlandırılan subasar orman “yılın belli dönemlerinde veya yıl boyunca taban suyunun yüksek olmasına bağlı olarak bataklık ve göllerde oluşan orman”a deniyor.

Longoz 1

Doğduğum ve çocukluğumun geçtiği köy olan Sakarya Karasu’nun Kancalar Köyü’ne artık sadece ortalama yılda bir kez gidebiliyorum. Ama Kancalar Köyü’ne giderken de mutlaka köyümüzün yakınındaki Acarlar Longozu’na uğramayı ihmal etmiyorum. Köyümüz, Acarlar Longozu’nun güneyinde yer alan küçük bir köy. Çocukken denize gittiğimizde o zamanki adıyla Gölköprü, bu günkü adıyla da Acarlar Longozu olan bu subasar ormanından geçerdik.

Longoz 7

Adını üzerindeki eski tahta köprüden alan Gölköprü, 1960’lı yıllara kadar Gölköprü Muhtarlığı’na bağlı altı mahalleden oluşmaktaydı. Daha sonra muhtarlıkları ayrılınca Longoz’un bulunduğu mahalle olan Karamüezzinler Köyü de, tıpkı bizim köyümüz gibi ayrı bir muhtarlık oldu. Şuan ki Gölköprü Köyü ise, eski adıyla Baltaköy mahallesi, Acarlar Longozu’nun beş altı kilometre güneyinde kaldı.

Longoz 4

Yaz günleri bazen traktör üstünde, çoğu zaman da yürüyerek denize giderken, bu eski köprüden geçerken görürdük Acarlar Longozu’nu. Yaz ayları olduğu için de her tarafındaki muhteşem güzellikteki nilüfer çiçeklerini seyretmekten kendimizi alamazdık. Bizden yaşça büyük olan ağabeylerimiz için ise önemli bir av alanıydı burası. Özellikle gece lüks lambası ile gidilen ve zıpkınla vurulan yarım metre ile bir metre arasında değişen büyük yayın balıkları. Yayın balığının yanında, sazan, yılan balığı, kızılkanat, turna, kefal gibi balık türleri.

Longoz 6

Yıllar geçtikçe eski tahta köprü yıkıldı ve yerine beton bir köprü yapıldı. Sonra bir gün Birinci Derece Doğal Sit Alanı, yaban hayatı geliştirme sahası olarak koruma altına alındı. Böylelikle öncelikle doğa severlerin ilgisini çekmeye başladı. Daha sonra yanına, yurt dışından köyüne dönen Yılmaz Sütçü tarafından bir restoran açılınca, günübirlik ziyaretçilerin sayısı da artmaya başladı. Karasu Kaymakamlığı tarafından yapılan, uzun bir yürüyüş yolu da tamamlanınca birçok kişi Acarlar Longozu’nun adını duymaya başlamış oldu.

Kuşlar 3

Acarlar Longozu Sakarya ilinin sınırları içinde; Sakarya Nehri’nin Karadeniz’e döküldüğü yerin yaklaşık 6 km batısında yer alıyor. Doğusu Karasu, batısı ise Kaynarca ilçelerinin sınırları içinde kalan Acarlar, 23 kilometrekarelik büyüklüğüyle Türkiye’nin tek parça halindeki en büyük subasar ormanı. Güneybatıdan Kaynarca Deresi, güneyden Kancalar Deresi ile bunlara bağlanan küçük kollardan beslenen longozun su seviyesi yağışa ve mevsim şartlarına göre yıl içinde 1 ile 5 metre arasında değişiyor. Longozun fazla sularıysa doğudan Okçudere kanalıyla Sakarya Nehri’nin ağız kesimine boşalıyor.

Longoz 9

Acarlar Longozu, orman ve sulakalan ekosistemlerinin tüm özelliklerinin iç içe geçmesi nedeniyle flora ve fauna açısından zengin bir alan. Nemli iklim şartları nedeniyle hem orman, hem de orman altı bitki örtüsü çok çeşitlilik gösteriyor burada. Hakim ağaç türü dişbudak olmakla birlikte, kızılağaç ve karaağaç da yoğun olarak görülüyor. Ne şans! Su içinde yetişen zarif bir bitki olan su menekşesini Türkiye’de sadece Acarlar Longozu ve çevresindeki birkaç sulak alanda görebilirsiniz. Gene ülkemizin nadir su bitkilerinden göl soğanı ve bataklık eğreltisi de bu alanda yetişiyor. Bunların dışında su küpesi, sarı nilüfer, beyaz nilüfer, su keneviri alanda görülen türler arasında. Acarlar Longozu ile Karadeniz kıyısı arasındaki kumullarda ise zambak ve sütleğen türleri, peygamber çiçeği, katırtırnağı ve kum sazı görülüyor. Ayrıca kuzey kıyılarında boyları 3-4 metreyi aşmayan ve yabani bir çalı türü olan böğürtlenler yer alıyor. Acarlar Longozu, Sakarya Nehri’nin ağzından batıya doğru 26 km uzanan ve kumul, bataklık, açık su ve subasar orman habitatlarının bir mozaiğini içeren Kefken-Karasu Kıyıları Önemli Bitki Alanı (ÖBA) sınırları içinde kalıyor.

Nilüfer 3

Acarlar Longozu kuşlar için de vazgeçilmez bir alan. Anadolu’nun üzerinden geçen iki önemli göç yolundan birisinin üzerinde bulunması nedeniyle longozda yıl boyunca 200’e yakın kuş türü ya konaklıyor ya da kuluçkaya yatıyor. Kuş uzmanlarının yaptığı gözleme göre yerli, yaz göçmeni, kış göçmeni ve geçit yapan birçok kuş türü Acarlar Longozu’nda barınma, saklanma, üreme ve beslenme imkânı buluyor. Bu kuş türlerinin arasında alaca balıkçıl, kaşıkçı, çeltikçi, karabatak, dalgıç türleri, bahri, elmabaş pakta, altıngöz, kadife ördek, deniz ve balık kartalları sayılabilir. Acarlar Longozu bu özelliği ile Önemli Kuş Alanı (ÖKA) statüsünde ve Sakarya Deltası Önemli Kuş Alanı sınırları içinde yer alıyor.

Longoz 2

Acarlar Longozu, sadece dünyada ender rastlanan bir oluşum değil, ev sahipliği yaptığı nadir su bitkileri ve kuş türleri ile doğa severler için bulunmaz bir vaha. Şu an gece konaklama imkanı bulunmayan bu doğa cennetinde, zaman içinde ağaç evler (tree house), pansiyonlar ya da kamp alanları yapılabilirse, konuklarını daha uzun süre misafir edebilmesi mümkün olabilecektir.

Share Button
This entry was posted in Fotoğraflar, Gezi Yazılar and tagged , , , .